Hôtel Tassel: Horta heruitvindt het hart van het huis

In een burgerhuis uit die tijd kijken de mooie kamers uit op de straat of op de tuin. In het midden blijven de trap en de gangen in het donker. Horta doet het omgekeerde: hij plaatst in het midden een open ruimte die twee vleugels met elkaar verbindt, en zet daarin de trap onder een glasdak.

Al lopend wordt het duidelijk. Wie omhoogloopt, ziet al de volgende verdieping; vanaf een overloop gaat de blik dwars door een kamer en stijgt dan op naar het licht dat van het dak naar beneden valt. Op de vloer rolt het mozaïek zijn gebogen lijnen uit tot aan de voet van de treden. De kamers worden niet langer één voor één ontdekt achter gesloten deuren: ze staan met elkaar in verbinding.

Metaal en glas maken dat mogelijk. Horta verbergt de structuur niet: hij laat haar zichtbaar, maakt haar slanker en laat haar in bochten doorlopen tot in het decor. Aan de straatkant geeft de borstwering van het balkon er een voorproefje van.

Datzelfde jaar werkt ook Paul Hankar aan een grondleggend huis van de Brusselse art nouveau. De twee architecten spreken niet dezelfde taal, maar beiden weigeren de stijlen uit het verleden te kopiëren. Bij Horta begint de breuk met het plan, nog vóór het decor.

Horta tekent nog meubels voor Tassel. Daarna wisselt het huis van eigenaar en van gebruik: het herbergt het modehuis Norine, voordat het in 1956 wordt opgedeeld in kleine woningen. De tussenwanden doorbreken precies de opeenvolging van ruimtes die zijn faam had gemaakt. Na de aankoop door Jean Delhaye wordt het gerestaureerd.

Sinds 2000 is het, samen met drie andere huizen van Horta, ingeschreven op de UNESCO-werelderfgoedlijst. Het woord “hôtel” verwijst hier naar een groot privéhuis en niet naar een verblijf voor reizigers. Het kan slechts bij bepaalde gelegenheden bezocht worden.