Brugmannlaan 55 · Sint-Gillis
Les Hiboux: de gevel bleef staan, het huis veranderde
- Plek
- Maison Les Hiboux
- Architecten
- Édouard Pelseneer
- Bouw
- 1899
- Status
- Beschermd monument
Twee uilen van blauwe hardsteen waken vanaf de top van de gevel over de laan. Lager, boven de deur, omlijsten er nog twee de naam van het huis, getekend in een gouden sgraffito. Ze staan nog steeds op hun post. Achter hen bestaat het huis van 1899 niet meer.
Het was het werk van Édouard Pelseneer, geboren in een familie van kunstambachtslieden: zijn vader leverde schrijnwerk aan Victor Horta. Zelf zal hij later de woning met atelier van de schilder Fernand Khnopff ontwerpen. Hier kiest hij voor een eerder geometrische art nouveau, die meer met materialen speelt dan met arabesken.
De gevel houdt van contrasten: rode baksteen, lichte steen, gekleurd pleisterwerk. De vensters openen zich onder hoefijzerbogen, waarvan de kromming lager daalt dan een halve cirkel, als een boog die zich sluit. Het sgraffito is een tekening die in lagen pleisterwerk van verschillende kleuren is gekrast. Bogen, bloemen en vogels beantwoorden elkaar van verdieping tot verdieping; niets is hier toevallig neergezet.
De twee belendende huizen zijn ouder en van een andere stijl. Samen vormen de drie gevels een stukje straat waar verschillende tijdperken elkaar raken. In de jaren 1980 besluit de gemeente Sint-Gillis, die woningen nodig heeft, alle drie te behouden en af te breken wat erachter staat. Architect Louis Hoebeke bouwt er negentien sociale appartementen en studio’s.
Die methode heeft een naam: façadisme. Vanaf de stoep toont de straat nog altijd haar oude huizen. De plattegronden, de volumes, de kamers waarvoor dit decor was ontworpen, zijn verdwenen. Er zijn woningen gecreëerd en een straatbeeld is gered; van het huis is alleen het gezicht bewaard.
De uilen kijken nog altijd uit over de laan, vanaf de plek waar Pelseneer ze precies had neergezet, naast de Maison Hannon.
Foto’s : Rebexho (bron), CC BY-SA 3.0 ; Michel wal (bron), CC BY-SA 3.0 ; EmDee (bron), CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

